Odnowa wsi – przykład sukcesu małej społeczności

Miejscowość Niemstów od 2021 roku uczestniczy w Podkarpackim Programie Odnowy Wsina lata 2021-2025. Uczestnictwo w programie umożliwia pozyskiwanie środków na realizację zadań z różnych źródeł zewnętrznych. W kwietniu 2021 roku Grupa Odnowy Wsi Niemstów w składzie: Leszek Kurdziel, Zbigniew Kurdziel, Edward Pokrywka, Barbara Chmiel, Tadeusz Sitarz s. Jana, opracowała dla potrzeb tego Programu Strategię Rozwoju Wsi.
Projekt odnowy wsi Niemstów, mimo wyzwań związanych z wyludnianiem, zyskał nowe życie. Dzięki wspólnym staraniom mieszkańców oraz wsparciu z funduszy projektowych udało się mieszkańcom zrealizować szereg inicjatyw. Poprawiły one zarówno estetykę przestrzeni publicznej, jak i atrakcyjność turystyczną regionu.
Pierwszym punktem realizacji projektu było wykonanie boiska przyszkolnego i „kwietnej łąki”, które umożliwiają organizację różnorodnych aktywności sportowych.
W drugim roku urządzono plac zabaw, który stał się miejscem integracji i rekreacji dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Choć liczba uczniów w miejscowej szkole jest niewielka, stworzone udogodnienia służą całej społeczności. Realizacja tych działań znacząco wpłynęła na poprawę estetyki miejscowości. Teren przyszkolny, został na nowo zagospodarowany, przekształcił się w nowoczesne i funkcjonalne miejsce. Elementy wyposażenia wprowadzają unikalny charakter, który wpisuje się w tradycję regionu, przyciągając uwagę zarówno mieszkańców jak i turystów. 
Trzeci rok realizacji 5-letniego projektu dotyczącego odnowy wsi miał miejsce w 2023 r. Przypadała wówczas 80. rocznica akcji pacyfikacyjno - wysiedleńczej pod nazwą Operacja Wehrwolf i wywózki ponad 110 mieszkańców Niemstowa na przymusowe niewolnicze roboty do III Rzeszy. Niemcy przeprowadzili ją latem 1943 roku. Celem odnowy wsi było zagospodarowanie skweru i postawienie pomnika upamiętniającego tamte tragiczne wydarzenia. Obiekt ten powstał z inicjatywy Ochotniczej Straży Pożarnej w Niemstowie. Jego 
odsłonięcie nastąpiło 12 listopada 2023 roku, w obecności lokalnej społeczności, rodzin ofiar, przedstawicieli władz lokalnych oraz organizacji kombatanckich. Przyciąga uwagę mieszkańców i turystów, stanowi wizytówkę miejscowości.
Pomnik zawiera elementy symboliczne, wykuty krzyż, piastowski orzeł. Obok umieszczono tablicę z listą wywiezionych i historią wywózki.
Kolejne działanie projektowe dotyczyło jednego z dwóch zbiorników wodnych znajdujących się w Niemstowie. Powstały one w XIX wieku. Przez wiele lat pełniły funkcję praktyczną, były ważnym elementem ochrony przeciwpożarowej. Stanowiły zabezpieczenie w wodę dla świątyni i okolicznych budynków w przypadku wystąpienia pożaru.W czasach, gdy technologia i sieci wodociągowe zaczęły przejmować zadania związane z ochroną przed pożarami, zbiorniki stopniowo traciły swoje pierwotne przeznaczenie.
Rewitalizacja jednego z nich rozpoczęła się w 2024 r. w ramach Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2021-2025. Działania dotyczące tego zbiornika o powierzchni 0,20 ha, nazywanego zwyczajowo „Kałużą” ujęte zostały w Sołeckiej Strategii Rozwoju Wsi 
Niemstów. Celem było przywrócenie tego miejsca do użytku publicznego, promocja walorów przyrodniczo-krajobrazowych, ułatwienie i zwiększenie atrakcyjności turystycznorekreacyjnej. Prace obejmowały m.in. wzmocnienie brzegów i ścieżek spacerowych, zachęcających do aktywnego spędzania czasu. Zbiornik został zarybiony, tworząc naturalne środowisko dla ryb i innych organizmów wodnych. Rewitalizacja była realizowana we współpracy z architektem krajobrazu.
W 2025 r. zostanie wykonane ogrodzenie, ławki i kosze parkowe oraz pergola, oświetlenie plenerowe, tablice informacyjne, głaz narzutowy, wydana monografia o miejscowości Niemstów i wpisaną w jej historię Ochotniczą Straż Pożarną. Wartość tego etapu to kwota 74512,68 zł.
Dzięki tym projektom przez okres pięciu lat wprowadzone zostały pozytywne zmiany, które poprawiają jakość życia lokalnej społeczności i promują ją na zewnątrz.
Zagospodarowany zbiornik wodny wraz z otoczeniem i infrastrukturą wzbogaci także ofertę aktywnego wypoczynku, przyczyni się do właściwego kształtowania ładu przestrzennego, podniesienia estetyki wsi i integracji społeczności wiejskiej.
Będzie to miejsce, które łączy ludzi i pozwoli im na odpoczynek, jednocześnie przypominając o jego przeszłości jako elementu ochrony przeciwpożarowej w XIX w.
Działania w ramach Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2021 – 2025 miały na celu promocję walorów przyrodniczo-krajobrazowych, rozwój bazy turystycznorekreacyjnej oraz aktywności sportowych. Poprawiły również świadomość mieszkańców 
dotyczącą dziedzictwa, bogatej historii miejscowości sięgającej poprzednich stuleci oraz estetykę miejscowości. Przyczyniły się również do aktywizacji lokalnej społeczności

Aut. artykułu Edward Pokrywka